Frederik Ruysch


Frederik Ruysch (ur. 23 marca 1638 r. w Hadze; zm. 22 lutego 1731 r. w Amsterdamie) – niderlandzki anatom i botanik. Studiował medycynę na uniwersytecie w Lejdzie u Johannesa van Horne (1621-1670), Franciscusa Sylviusa (1614-1672) i Florentiusa Schuyla (1619-1669). W 1664 r. otrzymał tytuł doktora medycyny. W 1685 r. został profesorem botaniki w Athenaeum Illustre Amsterdam i pierwszym dyrektorem ogrodu botanicznego Hortus Botanicus Amsterdam. Przez krótki czas uczył się u niego Abraham Vater. Jego skrót botaniczny brzmi »Ruysch«.

Frederik Ruysch, by Jurriaen Pool
Frederik Ruysch.
Źródło: Wikimedia Commons

Znany stał się jako twórca kolekcji części anatomicznych, którą zakupił car Piotr Wielki, a z której zachowanych jest jeszcze ponad 900 w Muzeum im. Piotra Wielkiego (Muzeum Etnografii i Antropologii) w Sankt Petersburgu.

Oprócz anatomii zajmował się badaniami związanymi z balsamowaniem ciała zmarłego oraz wykonaniem i konserwacją preparatów anatomicznych. Wstrzykiwał mieszaninę łoju, białego wosku i cynobru do układu naczyniowego i umieszczał preparaty w alkoholu z domieszką czarnego pieprzu. W ten sposób przygotowany preparat był chroniony przed gniciem, do momentu odparowania alkoholu.

Jego nazwiskiem nazwano chorobę Ruyscha (choroba Hirschprunga), błonę Ruyscha (warstwa naczyniowa lub lamina naczyniowa naczyniówki), rurkę Ruyscha (jama rurowa przegrody nosowej lub organu lemieszowy (organ Jacobsona)), żyły Ruyscha (zespolenia między żyłami krezki a żyłą główną dolną). Ruysch opisał wyimaginowaną strukturę: myślał, że widzi mięsień okrężny (mięsień Ruyscha) w dolnej części macicy, który jest używany do wydalania łożyska podczas porodu.

Dzieła (wybór)


  • Disputatio medica inauguralis de pleuritide. Dissertation. 1664.
  • Observationum anatomico-chirurgicarum centuria. 1691.
  • Epistolae anatomicae problematicae. 14 tomów, 1696–1701.
  • Thesaurus animalium primus. 1728.
  • Curae renovatae seu thesaurus anatomicus post curas posteriores novus. 1728.

Linki