Hermann Kasack


Hermann Kasack (ur. 24 lipca 1896 w Poczdamie; zm. 10 stycznia 1966 w Stuttgarcie) – niemiecki pisarz i poeta. Znany stał się dzięki powieści Die Stadt hinter dem Strom (Miasto za rzeką). Poza tym był pionierem w przekazywaniu treści literackich w początkowym okresie radiofonii. Kilka słuchowisk opublikował pod pseudonimami Hermann Wilhelm i Hermann Merten. (wyznanie ewangelickie)

Hermann Kasack (z muszką, na końcu stołu)
Hermann Kasack (z muszką, na końcu stołu) na posiedzeniu niemieckiego PEN-Zentrum w 1949.
Źródło: Wikimedia Commons


Genealogia

  • Ojciec: Richard (1870–1941), lekarz, radca sanitarny w Poczdamie;
  • Matka: Elisabeth (1872–1945), córka właściciela ziemskiego Roberta Huguenela i Agnes Jonas;
  • Żona: od 1920 Maria z domu Fellenberg (ur. 1896);
  • Dzieci: syn Wolfgang (ur. 1927, profesor slawistyki) i córka.

Życiorys i twórczość

Hermann Kasack studiował od 1914 roku germanistykę i ekonomię w Berlinie i Monachium. Swój pierwszy wiersz opublikował w 1915 w czasopiśmie Die Aktion. W 1916 roku poznał ekspresjonistycznego poetę Wolfa Przygode, który w Berlinie prowadził serię wieczornych odczytów o „nowej poezji”. W 1916/17 musiał odbyć służbę cywilną w Brukseli, gdzie spotkał Carla Einsteina i Gottfrieda Benna. Od 1917 roku przyjaźnił się z Oskarem Loerke. W 1918 roku Hermann Kasack opublikował pierwszy tom wierszy Der Mensch. Verse (Człowiek. Wiersze). Dwa lata później rozpoczął w Poczdamie pracę jako lektor w wydawnictwie Verlag Kiepenheuer, którego wkrótce został dyrektorem. W 1926 przeniósł się do berlińskiego wydawnictwa Verlag S. Fischer, ale już od 1927 pracował jako niezależny pisarz i współpracownik rozgłośni radiowej, m.in. jako autor słuchowisk radiowych.

Po przejęciu władzy przez nazistów otrzymał zakaz działalności publicznej, a przez następne lata o egzystencję rodziny troszczyła się żona. W latach 1941–49 pracował w wydawnictwie Verlag Suhrkamp (byłym S. Fischer), a po aresztowaniu w 1944 Petera Suhrkampa został kierownikiem wydawnictwa. W 1948 roku Hermann Kasack należał do założycieli Niemieckiego Centrum PEN (Deutsches PEN-Zentrum), rok później przeprowadził się z Poczdamu do Stuttgartu. Jako czołowy przedstawiciel niemieckiej literatury powojennej podejmował liczne podróże zagraniczne. Od 1962 postępująca choroba oczu doprowadziła do prawie całkowitej ślepoty, która ograniczyła aktywne uczestnictwo Hermanna Kasacka w działalności literackiej.

Hermann Kasack za główne swoje dzieło uważał powstałą w okresie studiów lirykę, którą zebrał w Das ewige Dasein (Wieczny byt, 1943). Szybko zerwał z początkowo dominującym językiem ekspresjonistycznym. Intensywne zajmowanie się buddyjską i wschodnioazjatycką filozofią, co znalazło wyraz w jego wierszach. Charakterystyczna dla liryki Hermanna Kasacka jest medytacyjna tematyka, przemiana tego co widział w poezję, do czego został zainspirowany w wielu podróżach, a także jasność obrazu.

Hermann Kasack zalicza się do wczesnych inicjatorów i eksperymentatorów w dziedzinie słuchowisk radiowych (1929), w których decydujące stało się kształtowanie języka. Przełom w twórczości pisarskiej Hermanna Kasacka stanowiła powieść Die Stadt hinter dem Strom (1947, Miasto za rzeką), którą przetłumaczono na 8 języków. Powstała w latach 1942–46 powieść dawała w wizjonerskim obrazie miasta umarłych alegoryczną i przypowieściową odpowiedź na rzeczywistość ostatnich lat wojny oraz na pytanie o sens śmierci i ludzkiej egzystencji. To egzystencjalne dzieło wpada w tradycję powieści Po tamtej stronie Alfreda Kubina i należy obok Doktora Faustusa Thomasa Manna i "Blaszanego bębenka" Güntera Grassa do najwybitniejszych powieści niemieckiej literatury powojennej. Sytuacja bezbronnej jednostki w zdepersonalizowanej egzystencji, w totalitarnym państwie i społeczeństwie, pozostała podstawowym tematem kolejnych, częściowo bardziej alegorycznych jak Der Webstuhl (1949, Krosno), częściowo bardziej realistycznych jak Fälschungen (1953, Fałszerstwa) opowiadań Hermanna Kasacka. Już jako niewidomy napisał fragment autobiografii Rückblick auf mein Leben (1966, Przegląd mojego życia).


Dzieła (wybór)

  • Der Mensch. Verse, (Człowiek. Wiersze) 1918.
  • Die Schwester (Siostra, tragedia w ośmiu aktach), 1920.
  • Das Birkenwäldchen (Lasek brzozowy), 1944.
  • Die Stadt hinter dem Strom (Miasto za rzeką), 1947.
  • Der Webstuhl (Krosno, opowiadanie), 1949.
  • Fälschungen (Fałszerstwa, opowiadanie), 1953.
  • Antwort und Frage. 13 Gedichte (Odpowiedź i pytanie. 13 wierszy), 1961.

Literatura


Licencja Creative Commons
Ten artykuł jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.