Heinrich Nissen

Heinrich Nissen (ur. 3 kwietnia 1839 w Haderslev (Dania); zm. 29 lutego 1912 w Bonn) – niemiecki historyk, filolog i archeolog. (wyznanie ewangelickie)

Heinrich Nissen
Heinrich Nissen.
Źródło: Wikimedia Commons

Genealogia


  • Ojciec: Lars Hansen (1800–65), powroźnik;
  • Matka: Anna Elisabeth (1801–78), córka Caspara Petersena.
  • Żona: od ok. 1874 Henriette Schirrmeister (1854–1936);
  • Dzieci: córka Elisabeth (1876–1943).

Biografia


Heinrich Nissen uczęszczał od 1848 do szkoły łacińskiej w rodzinnym mieście, w 1851/52, po okupacji i wypędzeniu z ojczyzny, do szkoły herrnhuckiej w Christiansfeld i ostatecznie do gimnazjum w Meldorf, gdzie w 1856 zdał maturę. W Kilonii studiował filologię klasyczną i historię, w 1859/60 przez dwa semestry kontynuował studia w Berlinie, gdzie słuchał wykładów Moriza Haupta, Theodora Mommsena i Augusta Boeckha. Jednak jego najważniejszym nauczycielem stał się Carl Wilhelm Nitzsch, u którego w 1862 w Kilonii doktoryzował się pracą Belli quod Romani contra Antiochum Magnum gesserunt historia critica.

Po studiach, początkiem 1863, podróżował przez Drezno i Norymbergę do Monachium, gdzie odwiedził przyjaciela Wilhelma Jensena. W sierpniu 1863 rozpoczął podróż badawczą do Włoch, która trwała trzy lata. Zyskał uznanie i wsparcie Theodora Mommsena i wzbudził zainteresowanie wydawnictwa fachowego, które publikowało artykuły i wyniki badań Nissena, co zapewniło mu utrzymanie i pokrycie kosztów podróży. Mommsen zaproponował mu napisanie podręcznika Handbuch der italischen Chorographie („Podręcznik chorografii włoskiej”). Pobyt w Italii doprowadził jednak do kontrowersji badawczych z Mommsenem w kwestiach datowania i metodyki krytyki źródeł.

15 sierpnia 1867 Nissen habilitował się z zakresu filologii w Bonn, gdzie został Privatdozentem. Do jego tamtejszych studentów należał Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff. W 1869 został profesorem nadzwyczajnym, a w 1870 zwyczajnym historii antycznej i filologii klasycznej w Marburgu. Od 9 czerwca do 1 października 1877 pracował w Getyndze, a od połowy 1878 na uniwersytecie w Strasburgu. W 1884 został jako profesor zwyczajny historii starożytnej następcą Arnolda Schaefera na uniwersytecie w Bonn, gdzie pracował do przejścia na emeryturę w 1911 roku. W roku akademickim 1894/95 był rektorem uniwersytetu. W 1886 Heinrich Nissen został tajnym radcą rządu w Bonn, a 29 czerwca 1890 dożywotnim członkiem pruskiej Izby Panów (niem. Herrenhaus).

Nissen usiłował historię antyczną uniezależnić od filologii klasycznej i ustanowić ją jako samodzielną dyscyplinę naukową. Zastosował także nowe metody, przez wprowadzenie matematyki i astronomii jako dyscyplin pomocniczych w swoich badaniach. W jego pracach nad historią religii centralnym tematem była kwestia zgodnego z prawem kierunku położenia świątyń rzymskich (Das Templum, 1865; Orientation, 3 H., 1906–10). Zwrócił się również ku historycznym studiom regionalnym i geografii, dziedzinie, która w tamtym czasie znajdowała się na obrzeżach definicji przedmiotu historii starożytnej. Jego książka Italische Landeskunde (2 tomy, 1883/1902) była zasadnicza z powodu obiektywnej oceny wszystkich świadectw literackich i inskrypcyjnych. Heinrich Nissen zyskał także uznanie dzięki badaniom pozostałości rzymskich w Nadrenii, kierując między innymi wykopaliskami w Neuß i Urmitz.

Pisma


  • Pompeji. Berlin 1867.
  • Pompeianische Studien. Leipzig 1877.
  • Italische Landeskunde: t. 1 Land und Leute (online), Berlin 1883; t. 2: Die Städte (online), Berlin 1902.

Literatura


  • Wolfhart Unte: Nissen, Heinrich. W: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 19, Duncker & Humblot, Berlin 1999, ISBN 3-428-00200-8, s. 287, online.

Linki