Ferdinand Hodler


Ferdinand hodler
Autoportret z szeroko otwartymi oczami III, 1912.
Źródło: Wikimedia Commons

Ferdinand Hodler (ur. 14 marca 1853 w Gurzelen w kantonie Berno; zm. 19 maja 1918 w Genewie) - szwajcarski malarz tworzący w stylu secesji. (wyznanie ewangelicko-reformowane)


Hodler - Bildnis Berthe Jacques - 1894
Berthe Jacques, 1894.
Źródło: Wikimedia Commons

Genealogia


Ojciec Johann (1826-60), stolarz; matka Margarete Neukomm (1828-67) z Langenthal; ojczym (od 1861) malarz dekoracyjny Gottlieb Schüpbach (1814-73); miał 5 rodzeństwa oraz 5 przybranego rodzeństwa; - ożenił się 1) w Chaux-de-Fonds w 1889 (rozwód w 1891) z Emilią Bertą Stucki (ur. 1867), 2) w Bernie w 1898 Berthe Jacques (ur. 1868); miał 2 adoptowanych dzieci: syna Hectora i córkę.

Życiorys


Ferdinand Hodler - Noc (1889-90)
Noc, 1889.
Źródło: Wikimedia Commons

Ferdinand Hodler wyrastał w ubogiej rodzinie. Od młodych lat musiał zarabiać na swoje utrzymanie oraz w miarę możliwości na potrzeby rodzeństwa. Już do 1885 r. wszyscy członkowie jego rodziny zmarli, przeważnie na gruźlicę.

Ferdinand Hodler rozpoczął naukę malarstwa w 1868 r. u malarza Ferdinanda Sommera (1822-1901) w Thun. W 1872 r. zamieszkał w Genewie, z która związał całe swoje życie artystyczne. Początkowo kopiował dzieła Alexandre Calame i François Diday'a. Tam przyjął go Barthélemy Menn jako wolnego słuchacza do »Ecole de figure«, gdzie uczył się do 1877 roku. Od 1874 r. brał regularnie udział w konkursach i wystawach w kraju i za granicą. W 1877 r. podróżował do Paryża, w latach 1877-79 przebywał w Hiszpanii i Madrycie.

W pewnym okresie pojawiły się u niego silne uczucia religijne i pragnął zostać księdzem. Potem pociągały go nauki przyrodnicze, a jeszcze później chciał pracować jako nauczyciel. Jego indywidualne i nowatorskie malarstwo przez długi czas znajdowało niewielkie zrozumienie.

W 1881 r. wynajął atelier w Genewie. Pierwsza wystawa jego prac odbyła się w 1887 r. w »Muzeum Sztuki« (Kunstmuseum) w Bernie. Jego obraz wielopostaciowy »Die Nacht« (1890, Noc) z powodów obyczajowych został w 1891 r. wykluczony z wystawy w »Musée Rath«. Po publicznym proteście artysty obraz został wystawiony z wielkim sukcesem w Genewie i w Paryżu, w »Salon du Champ-de-Mars«. Rok później pierwszy raz wziął udział w wystawie w »Salon de la Rose-Croix«, w Paryżu. W 1896 r. namalował 26 figur na fasadzie pawilonu sztuki szwajcarskiej ekspozycji narodowej w Genewie. W 1897 r. wygrał pierwsze miejsce w konkursie na freski w sali broni w »Muzeum Krajowym« (Schweizerisches Landesmuseum) w Zurychu . Wystawa szkiców utworzyła początek ostrego sporu artystycznego, który został dopiero zakończony, kiedy rada związku zaaprobowała jedną z licznych jego propozycji. W 1904 r. był gościem honorowym podczas 19 wystawy »Secesji Wiedeńskiej« (niem. Wiener Secession). Odniesiony tam sukces utorował mu międzynarodową karierę oraz poprawił sytuację materialną artysty.

Ferdinand Hodler 004
Dzień, 1900.
Źródło: Wikimedia Commons

Dowiedziona w Zurychu umiejętność wykonywania dużych malowideł ściennych zaowocowała kilkoma zleceniami w Niemczech:
1908: w uniwersytecie w Jenie »Auszug der Jenenser Studenten in den Krieg gegen Napoleon, 1813« (Wymarsz studentów z Jeny na wojnę przeciw Napoleonowi w 1813 r.),
1914: w ratuszu w Hanowerze »Reformationsschwur der Bürger von Hannover« (Przysięga reformacyjna obywateli Hanoweru), 1913-16: w »Kunsthaus« w Zurychu »Blick in die Unendlichkeit« (Spojrzenie w nieskończoność).

W 1909 r. namalował obrazy leżącej na łożu śmierci Augustine Dupin, matki jego syna Hectora. W tym samym roku powstał fryz erotyczny »Die Liebe« (Miłość), który zbulwersował zuryską prasę i publiczność. Po tym jak w 1914 r. napisał manifest potępiający ostrzelanie przez oddziały niemieckie katedry w Reims został wykluczony ze wszystkich niemieckich stowarzyszeń artystycznych. Kiedy w 1915 r. umierała na raka Valentine Godé-Darel, ukochana i matka jego córki, trwał przy niej w jej walce ze śmiercią. Jej śmierć stała się tematem licznych jego obrazów z tego okresu.

W obu następnych latach kierował klasą malarstwa w »Ecole des Beaux-Arts« w Genewie. W 1917 r. odbyła się najobszerniejsza wystawa jego prac w »Kunsthaus« w Zurychu, pokazująca bogactwo i różnorodność jego dzieł, na której zaprezentował portrety, pejzaże i obrazy ścienne. W poszukiwaniu połączenia sztuki z »intelektem« posługiwał się określonymi elementami i tematami symbolizmu oraz stworzył dzięki zastosowaniu symetrii (podobieństw), jasnych form i kolorów pewien monumentalny styl. Około 1890 r. próbował wykorzystać malarstwo pejzażowe w znaczeniu mistycznym i religijnym, ale nie łączył postaci i pejzażów.

Holder otrzymał liczne nagrody, tytuły honorowe i był członkiem wielu stowarzyszeń (np. »Société nationale des artistes français«, 1891). W 1908 r. został prezydentem »Towarzystwa Szwajcarskich Malarzy, Rzeźbiarzy i Architektów« (niem.Gesellschaft Schweizerischer Maler Bildhauer und Architekten, GSMBA). W 1910 r. uniwersytet w Bazylei nadał mu tytuł doctora honoris causa filozofii, a w 1913 r. został odznaczony francuskim orderem oficera Legii Honorowej.

Die Warheit II
Prawda, 1903.
Źródło: Wikimedia Commons

Hodler przyczynił się, jak żaden dotychczasowy artysta w Szwajcarii, do umocowania malarstwa w szwajcarskiej świadomości kulturalnej. Prowokacyjnymi obrazami wywołał kilka skandali i dłuższych intensywnych dyskusji. Nie założył ani jakiegoś nowego ruchu artystycznego, ani szkoły narodowej. Jego obrazy znajdowały się w centrum zainteresowania wielu kolekcjonerów sztuki w Szwajcarii. Hodler stworzył ok. 2000 obrazów i 10.000 rysunków. Naukowe katalogowanie jego prac rozpoczęto w 1998 r. i w 2008 r. ukazały się pierwsze dwa tomy o pejzażach oraz w 2012 tom dotyczący portretów. W 2007 r. obraz »Der Genfersee von Saint-Prex« osiągnął cenę 10,9 miliona franków szwajcarskich i była to najwyższa cena jaką dotychczas osiągnął obraz szwajcarskiego malarza.

Dzieła (wybór)

  • Święty Sebastian, 1872/76.
  • Górski krajobraz z nadchodzą burzą, ok. 1872.
  • Portret Gastona de Morsiera, ok. 1874.
  • Portret Friedricha Neukomma, ok. 1875.
  • Portret Claude'a Camuzata, 1877.
  • Nad brzegiem Manzanares, 1878/79.
  • Stary człowiek w stajni, ok. 1881.
  • Pejzaż alpejski (Stockhorn), 1882/83.
  • Jan Kalwin i profesorowie na dziedzińcu Gimnazjum Genewskiego, 1883/84.
  • Filozofujący robotnik, 1884.
  • Noc, 1889.
  • Las bukowy, 1885, nowe wersje 1890 i ok. 1894.
  • Matka Royaume, 1886.
  • Matka i diecko w ogrodzie, ok. 1887.
  • Kasztanowce, 1893/94.
  • Pejzaż wiosenny, ok. 1893.
  • Wilhelm Tell, 1897.
  • Właściciel winnicy, 1895.
  • Dzień, 1900.
  • Prawda, 1903.
  • Jungfrau nad morzem mgły, 1908.
  • Zachwycona kobieta, 1911.
  • Paryska tancerka, 1912.
  • Drwal, ok. 1913.
  • Bitwa pod Murten (Morat), 1917.

Literatura


  • Beat Sterchi i Cornelia Luchsinger: Ferdinand Hodler. Biographische Erinnerungen. Scheidegger & Spiess, Zürich 2004, ISBN 3-85881-156-4.
  • Walter Hugelshofer: Hodler, Ferdinand w Neue Deutsche Biographie (NDB). Tom 9, Duncker & Humblot, Berlin 1972, ISBN 3-428-00190-7, s. 299.

Linki



1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 0.00 (0 Votes)