Alfabetyczna lista nazwisk

Ups! W związku z reorganizacją witryny nie działają dawne linki.
Jesteś teraz przekierowany na nową witrynę.
Prosimy o wpisanie szukanej frazy w wyszukiwarce.
Przepraszamy za utrudnienie!

Błąd 404
1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 0.00 (0 Votes)
Polityka Cookies

Poniższa Polityka Cookies określa zasady zapisywania i uzyskiwania dostępu do danych na Urządzeniach Użytkowników korzystających z Serwisu do celów świadczenia usług drogą elektroniczną przez Administratora Serwisu.

§ 1 Definicje
  1. Serwis - serwis internetowy działający pod adresem http://biografie-niemieckie.pl/
  2. Serwis zewnętrzny - serwisy internetowe partnerów, usługodawców lub usługobiorców Administratora
  3. Administrator - firma , prowadząca działalność pod adresem: , o nadanym numerze identyfikacji podatkowej (NIP): , świadcząca usługi drogą elektroniczną za pośrednictwem Serwisu oraz przechowująca i uzyskująca dostęp do informacji w urządzeniach Użytkownika
  4. Użytkownik - osba fizyczna, dla której Administrator świadczy usługi drogą elektroniczna za pośrednictwem Serwisu
  5. Urządzenie - elektroniczne urządzenie wraz z oprogramowaniem, za pośrednictwem, którego Użytkownik uzyskuje dostęp do Serwisu
  6. Cookies (ciasteczka) - dane tekstowe gromadzone w formie plików zamieszczanych na Urządzeniu Użytkownika
§ 2 Rodzaje Cookies
  1. Cookies wewnętrzne - pliki zamieszczane i odczytywane z Urządzenia Użytkownika przes system teleinformatyczny Serwisu
  2. Cookies zewnętrzne - pliki zamieszczane i odczytywane z Urządzenia Użytkownika przez systemy teleinformatyczne Serwisów zewnętrznych
  3. Cookies sesyjne - pliki zamieszczane i odczytywane z Urządzenia Użytkownika przez Serwis podczas jednej sesji danego Urządzenia. Po zakończeniu sesji pliki są usuwane z Urządzenia Użytkownika.
  4. Cookies trwałe - pliki zamieszczane i odczytywane z Urządzenia Użytkownika przez Serwis do momentu ich ręcznego usunięcia. Pliki nie są usuwane automatycznie po zakończeniu sesji Urządzenia chyba że konfiguracja Urządzenia Użytkownika jest ustawiona na tryb usuwanie plików Cookie po zakończeniu sesji Urządzenia.
§ 3 Bezpieczeństwo
  1. Mechanizmy składowania i odczytu - Mechanizmy składowania i odczytu Cookies nie pozwalają na pobierania jakichkolwiek danych osobowych ani żadnych informacji poufnych z Urządzenia Użytkownika. Przeniesienie na Urządzenie Użytkownika wirusów, koni trojańskich oraz innych robaków jest praktycznie niemożliwe.
  2. Cookie wewnętrzne - zastosowane przez Administratora Cookie wewnętrzne są bezpieczne dla Urządzeń Użytkowników
  3. Cookie zewnętrzne - za bezpieczeństwo plików Cookie pochodzących od partnerów Serwisu Administrator nie ponosi odpowiedzialności. Lista partnerów zamieszczona jest w dalszej części Polityki Cookie.
§ 4 Cele do których wykorzystywane są pliki Cookie
  1. Usprawnienie i ułatwienie dostępu do Serwisu - Administrator może przechowywać w plikach Cookie informacje o prefernecjach i ustawieniach użytkownika dotyczących Serwisu aby usprawnić, polepszyć i przyśpieszyć świadczenie usług w ramach Serwisu.
  2. Marketing i reklama - Administrator oraz Serwisy zewnętrzne wykorzystują pliki Cookie do celów marketingowych oraz serwowania reklam Użytkowników.
  3. Dane statystyczne - Administrator oraz Serwisy zewnętrzne wykorzystuje pliki Cookie do zbierania i przetwarzania danych statystycznych takich jak np. statystyki odwiedzin, statystyki Urządzeń Użytkowników czy statystyki zachowań użytkowników. Dane te zbierane są w celu analizy i polepszania Serwisu.
  4. Usługi społecznościowe - Administrator oraz Serwisy zewnętrzne wykorzystują pliki Cookie do wsparcia usług społecznościowych.
§ 5 Serwisy zewnętrzne

Administrator nie współpracuje z serwisami zewnętrznymi i Serwis nie umieszcza ani nie korzysta z żadnych zewnętrznych plików Cookie.

§ 6 Możliwości określania warunków przechowywania i uzyskiwania dostępu na Urządzeniach Użytkownika przez Serwis
  1. Użytkownik może w dowolnym momencie, samodzielnie zmienić ustawienia dotyczące zapisywania, usuwania oraz dostępu do danych zapisanych plików Cookies.
  2. Informacje o sposobie wyłączenia plików Cookie w najpopularniejszych przeglądarkach komputerowych i urządzeniach mobilnych:
  3. Użytkownik może w dowolnym momencie usunąć wszelkie zapisane do tej pory pliki Cookie korzystając z narzędzi Urządzenia Użytkownika za pośrednictwem którego Użytkowanik korzysta z usług Serwisu.
§ 7 Wymagania Serwisu
  1. Ograniczenie zapisu i dostępu do plików Cookie na Urządzeniu Użytkownika może spowodować nieprawidłowe działanie niektórych funkcji Serwisu.
  2. Administrator nie ponosi żadnej odpowiedzialności za nieprawidłowo działające funkcje Serwisu w przypadku gdy Użytkownik ograniczy w jakikolwiek sposób możliwość zapisywania i odczytu plików Cookie.
§ 8 Zmiany w Polityce Cookie
  1. Administrator zastrzega sobie prawo do dowolnej zmiany niniejszej Polityki Cookie bez konieczności informowania o tym Użytkowników.
  2. Wprowadzone zmiany w Polityce Cookie zawsze będą publikowane na tej stronie.
  3. Wprowadzone zmiany wchodzą w życie w dniu publikacji Polityki Cookie.
1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 0.00 (0 Votes)

Nelly Sachs


Nelly Sachs 1910
Nelly Sachs, 1910.
Źródło: Wikimedia Commons

Nelly Sachs, właściwie Leonie Sachs (ur. 10 grudnia 1891 w Berlinie-Schönebergu, zm. 12 maja 1970 w Sztokholmie) – pochodzenia żydowskiego poetka, pisarka i tłumaczka niemiecko-szwedzka, laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (1966).



Genealogia

  • Ojciec : Georg William (1858–1930), producent wyrobów gumowych w Berlinie;
  • Matka : Margarete z domu Karger (1871–1950);
  • Stan cywilny : panna.

Życiorys i twórczość

Nelly Sachs pochodziła z zamożnej berlińskiej rodziny żydowskiej. Uczęszczała do prywatnej szkoły Dorotheenschule (Moabit) i w latach 1903–08 do „Wyższej Szkoły dla Dziewcząt" („Höhere Mädchenschule") Hélène Auberts (Brückenallee 6). W 1906 roku podjęła pierwsze próby literackie i rozpoczęła korespondencję ze szwedzką pisarką Selmą Lagerlöf (1858–1940). Nieszczęśliwa młodzieńcza miłość w 1908 roku do spotkanego w kurorcie starszego ewentualnie żonatego mężczyzny ukształtowała do późnych dzieł jej poetycki obraz narzeczonego i zakończyła się nieomalże jej śmiercią głodową oraz pierwszym kryzysem psychicznym, który skutkował pobytem w sanatorium. Odzwierciedleniem tego afektu był wiersz Narzeczony (Bräutigam). Po śmierci ojca w 1930 roku zaopiekowała się matką i prowadziła gospodarstwo domowe.

W 1932 roku opublikowała pierwsze wiersze w „Berliner Tageblatt”, poznała teatrologa Maxa Herrmanna (1865–1942), jego żonę i filolożkę Verę Lachmann (1904–1985). W następnym roku jej wiersze recytowano w Żydowskim Związku Kultury (Jüdischer Kulturbund). Narastające prześladowania Żydów i zagrożenie życia doprowadziły do długotrwałych obciążeń psychicznych, które opracowała literacko w eseju Życie wśród zagrożeń (Leben unter Bedrohung w Ariel, 1956, zeszyt 3, s. 19). W 1939 roku przyjęto Nelly Sachs do Żydowskiego Związku Kultury. Obok już wcześniej znanych Maxa (1865–1942) i Helene Herrmann (1877–1942) oraz Very Lachmann (1904–85) poznała później Leo Hirscha (ur. 1903, od 1943 zaginiony po deportacji), Jacoba Picarda (1883–1967) i Kurta Pinthusa (1886–1975). Korespondencję z Selmą Lagerlöf (1858–1940), która zainspirowała jej pierwszy tomik wierszy Legendy i opowiadania (Legenden und Erzählungen, 1921) wykorzystała do uzyskania pozwolenia na podróż do Szwecji. Od maja 1940 roku żyła z matką na emigracji w Sztokholmie, gdzie gmina żydowska dała im do dyspozycji mieszkanie, a pomocy udzielali inni niemieccy emigranci tacy jak historyk literatury Walter A. Berendsohn (1884–1984) oraz wydawca i pisarz Max Tau (1897–1976). Również przedstawiciele szwedzkiego świata kultury jak poeta Johannes Edfelt (ur. 1904) i kompozytor Moses Pergament (1893–1977) wspierali je. Od 1942 roku zarabiała tłumaczeniem poezji szwedzkiej na język niemiecki.

Po śmierci matki w 1950 roku przeżyła kolejne załamanie nerwowe. Docierające do Szwecji wiadomości o obozach koncentracyjnych wpłynęły na jej dramat epicki Eli: misterium męki Izraela (1951) będący sceniczną pieśnią żałobną nad upadkiem europejskiego judaizmu. Wzbogacone biblijnymi materiałami i obrazami tomiki wierszy W mieszkaniach śmierci (1947) i Zaciemnienie gwiazdy należą do tego samego kontekstu. W czasie pobytu na emigracji intensywnie czytała Biblię, zajmowała się poglądami Franciszka z Asyżu oraz niemiecką mistyką Jakoba Böhme (1575–1624) i Mistrza Eckharta (ok. 1260–1328). Do tego doszła żydowska mistyka osiemnastowieczna, a po śmierci matki ezoteryczna mistyka języka „Sohar” z średniowiecza żydowskiego. Język mistyczny i obrazy stały się nośnikiem własnych doświadczeń i nadziei. W tomikach I nikt nie wie co dalej (1957) i Ucieczka i przemiana (1959) nowoczesność i mistyka tworzą oryginalne połączenie.

Nelly Sachs 1966
Nelly Sachs, 1966.
Źródło: Wikimedia Commons

W 1952 roku otrzymała obywatelstwo szwedzkie. W tym czasie powiększyło się także grono znajomych i przyjaciół, do których należał Paul Celan (1920–1970), Alfred Andersch (1914–1980), Hilde Domin (1909–2006) i Hans Magnus Enzensberger (ur. 1929). W 1957 roku została członkiem korespondencyjnym Niemieckiej Akademii Języka i Poezji w Darmstadt. W 1960 roku pierwszy raz podróżowała do Niemiec, aby odebrać przyznaną jej nagrodę Droste-Preis miasta Meersburg. Nocowała w Zurychu, gdyż bała się pozostać na ziemi niemieckiej. Na lotnisku przyjęli ją Paul Celan i Ingeborg Bachmann (1926–1973). Bezpośrednio po przyjęciu nagrody odwiedziła Alfreda Anderscha w Tessinie i Celana w Paryżu. Jednak zalegające w niej od czasu nazizmu lęki doprowadziły po powrocie do Szwecji w czerwcu do ciężkiej paranoi, co spowodowało, że od 1960 do 1963 roku przebywała na leczeniu psychiatrycznym w Sztokholmie.

Dzieła Nelly Sachs przetłumaczono na wiele języków. Mnożyły się liczne uhonorowania, nadania nagród i wyróżnienia, których apogeum stanowiła literacka Nagroda Nobla przyznana w 1966 roku (wspólnie z Samuelem Josefem Agnonem, 1888–1970) „za wybitne dzieła poetyckie i dramatyczne, które interpretują los Izraela ze wstrząsającą siłą”.

Judiska, Nelly Sachs
Grób Nelly Sachs.
Źródło: Wikimedia Commons

Nelly Sachs zyskała także trwałe znaczenie jako tłumaczka poezji szwedzkiej na język niemiecki. Przetłumaczyła dzieła Johannesa Edfelta (1958), Gunnara Ekelöfa (1962), Erika Lindegrena (1963) i Karla Vennberga (1965).

Nelly Sachs zmarła w dniu pogrzebu Paula Celana 12 maja 1970 na raka w sztokholmskim szpitalu i została pochowana na cmentarzu żydowskim Norra begravningsplatsen w podsztokholmskim mieście Solna.


Dzieła (wybór)

  • Legendy i opowiadania (Legenden und Erzählungen), 1921.
  • W mieszkaniach śmierci (In den Wohnungen des Todes), 1947.
  • Zaciemnienie gwiazdy (Sternverdunkelung), 1949.
  • Eli: misterium męki Izraela (Eli. Ein Mysterienspiel vom Leiden Israels), 1951.
  • Męki Izraela (Die Leiden Israels), 1951.
  • I nikt nie wie co dalej (Und niemand weiß weiter), 1957.
  • Ucieczka i przemiana (Flucht und Verwandlung), 1959.
  • Podróż w bezpył (Fahrt ins Staublose), 1961.
  • Rozżarzone zagadki (Glühende Rätsel), 1964/1968.
  • Krajobraz krzyków (Landschaft aus Schreien), 1966.
  • Znaki na piasku (Zeichen im Sand), 1962.
  • Poszukiwanie żywych (Suche nach Lebenden), 1971.
  • Rozstąp się nocy (Teile dich Nacht), 1971.

Literatura

  • Ruth Dinesen: Sachs, Nelly w Neue Deutsche Biographie (NDB). Tom 22, Duncker & Humblot, Berlin 2005, ISBN 3-428-11203-2, s. 336.

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Rating 0.00 (0 Votes)